Varen zompen natuurlijk?

Jazeker, dat deden ze al vanaf de 17de eeuw, het waren uitstekend zeilende vrachtschepen onder meer over de Overijsselse Vecht van Duitsland naar Zwolle. De inmiddels vijf nagemaakte zompen blijken ook goede zeilers, zoals te zien op het filmpje, speciaal gemaakt voor de beurs Traditionele Schepen in Den Helder, begin november 2025, door Maria Kolossa, antropoloog – filmmaker.

Die goede zeileigenschappen hadden ze mede te danken aan de oplopende platbodem aan voor- en achterzijde, een verschil met een praam. Naar verluid lukte het de Duitse praambouwers niet dat voor elkaar te krijgen, de meeste zompen zijn destijds in Enter gebouwd. Het buigen gebeurde met brandende fakkels, de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het 4 cm dikke eiken van de nagemaakte zompen bijna allemaal gestoomd is.

Van oudsher werden de zompen gezeild, gejaagd, of geboomd. Zeilen doen we nu met de zompen bij gelegenheid, de tochten met passagiers over de Vecht gebeuren met een electromotor. Met deels door de zon opgewekte stroom, dat is modern-natuurlijk.

Een Zomp is ongeveer 12 meter lang. Over de bouw van een daarvan (de eerste op de Overijsselse Vecht, vaart nu in Laar (D)) is deze film gemaakt. Die zomp is gebouwd in Gramsbergen met Piet Toering als bouwmeester. In de film is ook het transport van de zomp en de botenloods van de bouwplaats over de Vecht naar Laar te zien.

Het kleine ‘Sompy’ is 7 meter. Het is in Hardenberg op een zolder in twee delen gemaakt door de heer Jalving, en stond prominent op de beurs in Den Helder te pronken.

Op die beurs werd ook de suggestie gewekt een keer een weekend met bootjes van Natuurlijk Vaarders en zomp(en) een zeiltochtje op de Overijsselse Vecht te maken. Misschien iets voor het programma 2026.