25 februari 2025 is een bijzondere dag. Het is zonnig, er staat een zuidenwind van 3 Bft en Fryslân warmt op tot maar liefst 16 graden. Een perfecte gelegenheid om het mooie Whitehall-sloepje eens echt uit te proberen.
De ANNA staat nog op de trailer in onze stal. Aangehaakt, en een kwartier later ligt ze al in de Bolswarder trekvaart. Eerst zo’n 400 meter roeien naar de brug ten noorden van Wommels. Dat valt nog niet mee. Je ziet niet waar je heen gaat en ik ontdek dat ik blijkbaar geen nek meer heb van een draaihals — achterom kijken is een hele onderneming.
Na de vaste brug wil ik proberen te zeilen. Ook dat blijkt minder eenvoudig dan gedacht. Voordat mast en zeil staan, ben ik wel een paar minuten bezig, vastgelegd in de luwte van een paar bomen. Er staat een paaltje, maar daar krijg ik niets fatsoenlijk omheen. Conclusie voor de volgende keer: een aluminium pikhaak meenemen.
De mast zetten gaat verrassend gemakkelijk, maar ik schrik van hoe wankel het bootje aanvoelt. Dan het zeil hijsen. Er moeten nog wat touwtjes worden vastgezet bij de halshoek. Tijdens dat geklungel heb ik het gevoel dat de boot elk moment kan omvallen. Maar het lukt. Ik laat me weer achteruitdrijven tot ik wind vang — en dan schiet ik vooruit.
Ik moet geregeld de schoot vieren om geen water te scheppen. De ANNA zit direct op rompsnelheid (denk ik). Ik ga zeker twee keer zo hard als de mensen op het jaagpad. De wind is vlagerig door riet en hekken langs de wal. Wanneer een vlaag plotseling wegvalt, schep ik bijna water aan de loefzijde. Het voelt alsof ik in een kano vaar.
Bij de Sinterklazepleats moet ik te hoog aan de wind varen, dus besluit ik om te keren. Maar door de wind gaan lukt niet meer; ik raak aan lagerwal in het riet. Met een roeispaan wrik ik me los. Daarna zeil ik terug richting de brug. Het traject van ongeveer een kilometer vaar ik twee keer heen en weer. Wat me opvalt is dat het bootje zich moeilijk kort door de wind laat sturen. Met die grote scheg wil hij het liefst rechtdoor.
Op de plek waar ik begon laat ik het zeil weer zakken, strijk de mast en roei ruim twee kilometer naar het andere uiteinde van de bebouwing van Wommels. In de luwte van het laatste huis tuig ik opnieuw op. Ook hier zeil ik het stuk een paar keer heen en weer tot aan een vaste brug.
Zeilen wíl hij wel, maar het is bepaald geen Ilur, zoals ik die al jaren ken uit de filmpjes van Roger Barnes, waar hij ontspannen aan het roer zit op de woelige baren van Bretagne. Die Ilur is ook 14 voet, maar 40 cm breder en veel platter — dus aanzienlijk stabieler.
Daarna opnieuw strijken en nog 1,5 kilometer terugroeien naar de trailerhelling. Kiel eruit, en in een wip staat de ANNA weer op de trailer. Thuis pomp ik het water eruit: ongeveer vier liter blijkt er op de bodem te staan. De schoot was kleddernat; die had ik voor de mast neergegooid. Dat bleek wat veel voor het Plastimo-reddingvest — ik weet nu in elk geval hoe het eruitziet in opgeblazen toestand.
Ik vermoed dat die vier liter water door een lekkage naar binnen is gekomen. De boot was voor het laatst in 2024 te water.
De roeiervaring: ik ging wat sneller dan wandelaars op het jaagpad. Maar met mijn rechterarm trok ik voortdurend de roeispaan naar binnen. Niet aan de linker kant. Vervelend want dan komen de roeispanen tegen elkaar aan in de midden. Was natuurlijk ok wel bijna 60 jaar geleden dat ik voor het laatst roeide… Kanoën deed ik wel regelmatig. De trekvaart is redelijk breed maar is niet recht. Vond het maar moeilijk om in de midden te blijven. In Wommels is de vaart smaller en liggen mooie boten aangemeerd. Dat is voor mij op dit moment maar lastig roeien.
Ik heb bij SNV filmpjes niemand gezien die doet aan “forward rowing”. Er zijn daar een aantal prachtige systemen voor bedacht. Waarbij je onder andere vrijwel volledig met je benen roeit (Row Vista en de Frontrower) In een Whitehall is weinig plek voor extra toestanden.
Mijn idee was heel Friesland wat door crossen, maar zie nu wel dat dat nog niet mee gaat vallen en dat dat met een kano wel eens gemakkelijker zou kunnen zijn.
Maakt natuurlijk ook uit of je in je eentje bent of met zijn tweeën. Dan kan iemand anders de koers bepalen.
Mei freonlike groet,
Halbe Klijnstra
